Als je een tijdje gestrest bent dan is dat niet gezond maar geen ramp. Je hebt de mentale veerkracht om daar weer van te herstellen. Als stress chronisch wordt dan kan dat voor serieuzere problemen gaan zorgen. Je kunt overspannen raken en deze overspannenheid kan uiteindelijk overgaan in een burn-out.

Bij een burn-out zijn de mentale en fysieke reserves uitgeput, je voelt je opgebrand. Het is de eindfase van een langdurige periode van stress en spanning.

Eenmaal in een burn-out beland is het geen gemakkelijke opgave om hier weer van te herstellen. Hier lees je hoe je je mentale en fysieke gezondheid na een burn-out weer terug kan krijgen.

Wat is een burn-out?

Bij een burn-out is de hormoonhuishouding ontregelt. Dit heeft effect op je mentale en fysieke gezondheid. Het grootste probleem zit hem in het hormoon cortisol.

Cortisol is een stress response hormoon. Als er een stressvolle situatie is dan wordt het hormoon adrenaline aangemaakt. Dit geeft je de mogelijkheid om te vluchten of te vechten. Zodra het stressvolle situatie (of het gevaar) weg is dan moet de adrenaline weer geneutraliseerd worden. Dit wordt met cortisol gedaan.

In onze moderne samenleving staan we vaak onder chronische stress. Door een veeleisende baan bijvoorbeeld. Hierdoor gaat je lichaam constant adrenaline aanmaken waardoor steeds weer cortisol nodig is om dit te neutraliseren.

Het aanmaken van cortisol wordt door de bijnieren gedaan. Omdat deze continue cortisol moeten aanmaken kunnen deze uitgeput raken. In plaats van een burn-out wordt daarom soms ook wel over bijnieruitputting gesproken. De fysieke uitputting van de bijnieren veroorzaakt allerlei mentale en fysieke klachten die we burn-out noemen.

Wat zijn de gevolgen van een burn-out?

De ontregeling van de hormoonhuishouding heeft op allerlei systemen effect. Zo raakt het slaapritme ontregelt waardoor er slaapproblemen ontstaan en er eerder vermoeidheidsklachten ontstaan. Door slaapproblemen wordt je mentaal minder weerbaar en sneller prikkelbaar en emotioneel.

De spijsvertering kan ontregelt raken door cortisol. Dit zorgt ervoor dat je meer behoefte krijgt aan zoete en hartige voeding. Bovendien raak je door deze ontregeling minder snel verzadigd waardoor je eerder teveel calorieën zal eten. Hierdoor kan je aankomen. Overgewicht geeft weer andere problemen.

Ook het afweersysteem raakt ontregelt. Je zal vatbaarder zijn voor infectieziekte waardoor je eerder een verkoudheidje of griepje oploopt.

Een burn-out kan je herkennen aan de volgende symptomen:

  • Eerder prikkelbaar
  • Minder mentale veerkracht / incasseringsvermogen
  • (Extreme) vermoeidheid
  • Slapeloosheid
  • Depressieve gevoelens
  • Angstgevoelens
  • Eerder hyperventileren
  • Brain fog
  • Humeurig
  • Hoofdpijn
  • Onderrugpijn
  • Vaker plassen
  • Duizeligheid / licht gevoel in het hoofd
  • Minder libido
  • Meer behoefte aan energiegevende middelen zoals snelle suikers en cafeïne
  • Aankomen
  • Fysiek minder goed belastbaar, langer moeten herstellen van inspanningen

Het herstel

Om te kunnen herstellen van een burn-out is de eerste stap het wegnemen van de stressbronnen. Zolang je onder (hoge) stress blijft staan kan je onmogelijk gaan werken aan het herstel.

Bij veel mensen wordt de stress door het werk veroorzaakt. Maar dit hoeft niet altijd zo te zijn en er kunnen ook factoren in de privésfeer meespelen. Zo kunnen financiële zorgen of relatieproblemen ook voor de nodige spanningen zorgen.

Wordt de stress door het werk veroorzaakt dan kan je dit oplossen met het zoeken van een nieuwe uitdaging. Maar dit is niet altijd nodig. Je kunt misschien hulp en ondersteuning krijgen bij het uitvoeren van je taken of je kunt misschien een andere functie gaan vervullen binnen het bedrijf waar je werkt.

Het is hier erg belangrijk dat je met stress leert omgaan. Dit kan je doen door je kijk op bepaalde zaken te veranderen. Misschien kan je de dingen wat minder serieus gaan nemen of de lat wat minder hoog leggen.

Tegenover stress zal je ook moment van ontspanning moeten nemen. Maak daarom tijd vrij voor de dingen waar je energie van krijgt en die je graag doet. De boog kan niet altijd gespannen staan.

Fysiologisch gezien zal de bijnieruitputting aangepakt moeten worden. De bijnieren moeten zich kunnen herstellen zodat deze weer op de juiste momenten de juiste hoeveelheid cortisol kunnen aanmaken.

Belangrijk voor dit herstel is een goed bioritme. Ga je op wisselende tijden naar bed dan wordt het herstel erg lastig. Streef ernaar om iedere avond op dezelfde tijd naar bed te gaan. Probeer ook zoveel mogelijk dezelfde tijden aan te houden waarop je eet. Zo kunnen de bijnieren zich het snelst herstellen. In de ochtend maken de bijnieren op een vaste tijd cortisol aan. Dit helpt je om wakker te worden door het lichaam te activeren. Wissel je met de tijden waarop je naar bed gaat, en opstaat, dan wordt dit ontregelt.

Het is daarbij goed om na het opstaan de dag te beginnen met een wandeling. Het licht van de opkomende zon activeren je lichaam en helpen je hormoonhuishouding. Hierdoor kan je in de avond makkelijker slapen omdat dit ervoor zorgt dat je dan beter het slaaphormoon melatonine kan aanmaken.

Zit je met mentale problemen dan kan het goed zijn om je gevoelens en zorgen met een psycholoog te bespreken.

Ook je voeding is belangrijk. Om te herstellen van een burn-out is het belangrijk om je lichaam te voorzien van alle denkbare vitaminen, mineralen, antioxidanten en spoorelementen. Voedingsmiddelen die het meest rijk zijn aan voedingsstoffen zijn voedingsmiddelen die niet bewerkt zijn.

Geraffineerde voedingsmiddelen zijn juist arm aan vitaminen, mineralen, antioxidanten en spoorelementen. Deze bevatten wel meer snelle koolhydraten en suikers. Deze verstoren de bloedsuikerspiegel en verstoren de hormoonhuishouding. Het is daarom goed om geraffineerde voedingsmiddelen zoveel mogelijk te vermijden terwijl je onbewerkte voedingsmiddelen zoveel mogelijk moet omarmen.